NF1 là một bệnh di truyền theo kiểu trội trên nhiễm sắc thể thường và không phải bệnh lây nhiễm. Khoảng 50% người mắc Neurofibromatosis có tiền sử gia đình mắc bệnh. 50% còn lại là do đột biến gen tự phát. Nếu một người không mắc NF, người đó không thể truyền bệnh cho con.
Neurofibromatosis gây ra sự tăng sinh không kiểm soát của mô dọc theo các dây thần kinh. Điều này có thể gây chèn ép lên dây thần kinh, dẫn đến đau, tổn thương thần kinh nặng, và mất chức năng ở vùng do dây thần kinh đó chi phối. Tùy theo dây thần kinh bị ảnh hưởng, người bệnh có thể gặp rối loạn cảm giác hoặc vận động. Biểu hiện bệnh rất khác nhau giữa từng người, ngay cả trong cùng một gia đình có mang gen NF1.
Các đốm màu “cà phê sữa” (café-au-lait) là dấu hiệu đặc trưng nhất của Neurofibromatosis.
Mặc dù nhiều người khỏe mạnh có thể có 1–2 đốm café-au-lait nhỏ, nhưng người trưởng thành có từ 6 đốm trở lên, mỗi đốm có đường kính ≥ 1,5 cm, thì khả năng cao mắc Neurofibromatosis. Ở nhiều người mắc bệnh, các đốm café-au-lait có thể là triệu chứng duy nhất.
Tiêu chuẩn chẩn đoán NF1
Chẩn đoán NF1 được đặt ra khi có từ hai tiêu chí trở lên trong các tiêu chí sau:
-
Sáu đốm café-au-lait trở lên:
-
≥ 1,5 cm ở người sau dậy thì
-
≥ 0,5 cm ở người chưa dậy thì
-
Hai hoặc nhiều u sợi thần kinh (neurofibromas) bất kỳ loại nào hoặc có ít nhất một u sợi thần kinh đám rối (plexiform neurofibroma)
-
Tàn nhang ở vùng nách hoặc bẹn
-
U thần kinh đệm thị giác (optic glioma)
-
Hai hoặc nhiều nốt Lisch (u lành tính ở mống mắt)
-
Tổn thương xương đặc trưng:
-
Có người thân bậc một (cha, mẹ, anh chị em ruột, con) mắc NF1
Ảnh hưởng của NF1
Neurofibromatosis type 1 (NF1) là một rối loạn di truyền trội trên nhiễm sắc thể thường, gây ra sự phát triển các khối u trên bao của dây thần kinh, có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trong cơ thể và vào bất kỳ thời điểm nào.
Bệnh ảnh hưởng đến khoảng 1 trên 2.500–3.000 người, bao gồm cả nam và nữ, thuộc mọi chủng tộc và sắc tộc. Gen gây NF1 nằm trên nhiễm sắc thể số 17.
Các triệu chứng khác có thể gặp
Ngoài các biểu hiện chính, NF1 còn có thể gây:
-
Mù lòa
-
Động kinh
-
Tàn nhang ở vùng nách hoặc bẹn
-
U lớn, mềm gọi là u sợi thần kinh đám rối, có thể sẫm màu và lan rộng dưới da
-
Đau, do các dây thần kinh ngoại biên bị ảnh hưởng
-
Các u nhỏ, mềm, đàn hồi trên da, gọi là u sợi thần kinh dạng nốt
(Nguồn: NFNetwork.org, 23 tháng 01 năm 2026)